سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
396
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
آن در عالم حق است و آن عالم غيب الغيب است زيرا كه عوالم متطابق و هر مرتبه دانى مثال عالم بالاتر از آن است ، و مرتبه عالى حقيقت مرتبه دانى است و همين طور مراتب در طول يكديگرند تا برسد بحقيقت الحقايق پس آنچه در اين عالم است مثال و قالب آن چيزى است كه در عالم آخرت موجود است و آنچه در عالم آخرت است مثال و اشباح حقايق و اعيان ثابته است كه آنها مظاهر و نماينده اسماء اللَّه ميباشند و در عالم چيزى خلق نشده مگر اينكه مثال و انموذجى دارد در عالم انسانى و ما در حقيقت عرش و كرسى اقتصار ميكنيم بمثال در عالم انسانى . پس بدان مثال عرش در ظاهر عالم انسانى قلب اوست و در باطن آن جان انسانى وى است و در باطن باطن وى نفس ناطقه اوست كه آن محل استواء جوهر قدسى و خليفة اللَّه و سلطان بدن است در اين عالم صغير انسانى ، و مثال كرسى در ظاهر سينه اوست و در باطن روح طبيعى است كه محل نفوذ نفس حيوانى است كه فرا گرفته قوى طبيعى هفتگانه از غاذيه و ناميه و مولده و جاذبه و ماسكه و هاضمه و دافعه و عرض قابليت جسد كه فرا گرفته محل قابليت اجزاء بدن را . و بسيار عجيب و جاى تعجب است كه عرشى كه محل استواء رحمن قرار داده بقوله تعالى الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى در حديث قدسى فرموده « لا يسعنى ارضى و لا سمائى و انما يسعنى قلب عبدى المؤمن » و در جاى ديگر « قلب المؤمن عرش الرحمن » . و بعضى گفتهاند عرش نسبت بقلب انسانى مثل حلقهاى ماند در بيابان . ( پايان ) وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ بزرگ است خدايى كه حفظ آسمانها با اين رفعت و زمين با اين وسعت و ثقالت نسبت بقدرت و عظمت خداوندى او اندك و بيمقدار است ؛ و او بالاتر و بزرگتر از هر چيزى است كه بتوان تصور نمود و بزرگوار است كه عظمت و بزرگوارى او طورى است كه آسمانها با اين عظمت و اين كرات با اين كثرت نامحدود و اين سيارات با شدت حركتى كه دارند در مقابل عظمت و قوت و شدت وجود مطلق غير متناهى قادر متعال